5786 No’lu Kanunla Meslek Yasasında Yapılan Degisiklikler
Yaşar Güner
26 Temmuz 2008 tarih, 26948 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müsavirlik ve Yeminli Mali Müsavirlik Kanununda Degisiklik Yapılması Hakkındaki 5786 nolu Kanun ile asagıda ana hatlarıyla belirtilen degisiklikler gerçeklestirilmistir.
- 01/06/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müsavirlik ve Yeminli Mali Müsavirlik Kanununun adı "Serbest Muhasebeci Mali Müsavirlik ve Yeminli Mali Müsavirlik Kanunu" olarak degistirilmistir.
- 3568 sayılı Kanunun 5. maddesinin (A) fıkrasının (b) bendinde belirtilen Serbest Muhasebeci Mali Müsavirlik stajı, 2 yıldan 3 yıla çıkarılmıstır.
- "Staj ve staj süresinden sayılan hizmetler” asagıdaki sekilde degistirilmistir.
a) Kanunları uyarınca vergi incelemesine yetkili olanların, bu yetkiyi aldıktan sonra kamu hizmetinde geçen süreleri,
b) Hazine Müstesarlıgı Hazine Kontrolörleri Kurulunda denetim yetkisine sahip olarak çalısan denetim elemanlarının bu hizmetlerde geçen süreleri ile Bankacılık Kanunu uyarınca banka denetimine yetkili olanların bu hizmetlerde geçen süreleri,
c) Sermaye Piyasası Kurulunda denetime yetkili olarak çalısanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu uzmanlarının bu kurulda geçen hizmet süreleri,
d) Basbakanlık Teftis Kurulunda görev yapan denetim yetkisine sahip Basbakanlık müfettislerinin bu hizmetlerde geçen süreleri,
e) Bütçe Kontrolörleri, Muhasebat Kontrolörleri ve Milli Emlak Kontrolörlerinin bu hizmetlerde geçen süreleri,
f) Ticaret sirketleri nezdinde denetim yetkisine sahip olan Sanayi ve Ticaret Bakanlıgı müfettisleri ve kontrolörlerinin denetim hizmetlerinde geçen süreleri,
g) Vergi yargısında görev yapan hakimlerin bu görevlerde geçen süreleri,
h) Kamu kuruluslarının veya bilanço esasında defter tutan özel kurulusların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile bu birimlerde görev yapan serbest muhasebeci mali müsavir veya yeminli mali müsavirlerin gözetim ve denetiminde, oda nezdinde staj dosyası açtırmıs ve staja baslama sınavını kazanmıs olan aday meslek mensuplarının staja
baslama sınavını kazandıkları tarihten itibaren bu hizmetlerde geçen süreleri.
- 3568 sayılı Yasanın 6. maddesi ile vergi inceleme yetkisi alanların bu yetkiyi aldıktan sonra kamu hizmetinde geçen hizmet süreleri, Türkiye genelinde mali denetim yapan banka müfettislerinin bu yetkiyi aldıkları tarihten itibaren bankalarda ve diger kamu kurum ve kuruluslarında geçen hizmet süreleri ve Kanunun 5/A-a bendinde sayılan konularda ögretim üyesi, ögretim görevlisi veya arastırma görevlisi olarak çalısanların bu görevlerde geçen hizmet süreleri stajdan sayılan hizmetler arasında düzenlenmistir. Söz konusu görevlerde en az 3 yıl çalısan veya daha az çalısmakla beraber 3 yıldan arta kalan kısmı staj yaparak tamamlayan kisiler Serbest Muhasebeci Mali Müsavirlik sınavında basarılı olarak ruhsat almaya hak kazanabileceklerdir.
- Bu maddenin yürürlüge girdigi tarihte;
b) Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almıs ve mesleki yeterlilik sınavını vermis olanlardan 9. maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen süreyi tamamlamıs olanlar ile aynı maddenin ikinci fıkrasında sayılan konularda profesörlük unvanını almıs olanlar için yeminli mali müsavirlik sınav sartı aranmaz.
- 3568 sayılı Kanunun 22. maddesi asagıdaki sekilde degistirilmistir.
- 3568 sayılı Kanunun 10. maddesinde düzenlenen Yeminli Mali Müsavirlik Sınavına iliskin hususlar asagıdaki sekilde degistirilmistir.
Sınav komisyonu biri baskan olmak üzere yedi üyeden olusur. Sınav komisyonu baskan ve üyeleri; dördü Maliye Bakanlıgı vergi denetim elemanları arasından, biri Yüksekögretim Kurulunca önerilecek iki aday arasından, ikisi ise Birlikçe önerilecek dört aday arasından Maliye Bakanı tarafından seçilir.
- 3568 sayılı Kanunun 15. maddesinin birinci fıkrası asagıdaki sekilde degistirilmistir.
- Seçim Esasları:
Odalarda üst üste iki seçim döneminde iki defa Yönetim Kurulu baskanlıgına seçilmis olanlar, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe Yönetim Kurulu üyeligine seçilemezler.”
"Disiplin Kurulu üyeleri, kayıtlı oldugu meslek odasında en az üç yıl kıdemli olup serbest veya bir isyerine baglı olarak bu Kanun hükümlerine göre fiilen mesleki faaliyette bulunanlar arasından üç yıl için seçilen bes üyeden olusur. Üye sayısı yüzden az olan odalarda üç yıllık süre sartı aranmaz. Süresi dolan üye yeniden seçilebilir."
"Denetleme Kurulu üyeleri, kayıtlı oldugu meslek odasında en az üç yıl kıdemli olup serbest veya bir isyerine baglı olarak bu Kanun hükümlerine göre fiilen mesleki faaliyette bulunanlar arasından üç yıl için seçilen üç üyeden olusur. Ayrıca bir yedek üye seçilir. Üye sayısı yüzden az olan odalarda üç yıllık süre sartı aranmaz."
"Her oda, üye sayısına baglı olmaksızın seçecegi üç temsilciye ilâve olarak, üyelerinin yetmisbeste biri oranında temsilci ve aynı sayıya kadar yedek temsilci seçer." Temsilciler, her odanın olagan genel kurul toplantısında üç yıl için seçilir ve yeniden seçilmek mümkündür.
“01/04/2008 tarihinden sonra yapılan seçimlerden itibaren üst üste iki seçim döneminde iki defa oda veya Birlik Yönetim Kurulu baskanlıgına seçilmis olanlar, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe Yönetim Kurulu üyesi olarak seçilemezler.”
"Birlik Yönetim Kurulu, kayıtlı oldugu meslek odasında en az üç yıl kıdemli olup serbest veya bir isyerine baglı olarak bu Kanun hükümlerine göre fiilen mesleki faaliyette bulunan Birlik Genel Kurulu üyeleri arasından üç yıl için seçilen dokuz asıl ve dokuz yedek üyeden olusur. Yönetim Kurulu üyelerinden besinin yeminli mali müsavir olması zorunludur. Üst üste iki seçim döneminde iki defa Birlik Yönetim Kurulu baskanlıgına seçilmis olanlar, aradan iki seçim dönemi geçmedikçe Yönetim Kurulu üyeligine seçilemezler."
"Birlik Disiplin Kurulu üyeleri, kayıtlı oldugu meslek odasında en az üç yıl kıdemli olup serbest veya bir isyerine baglı olarak bu Kanun hükümlerine göre fiilen mesleki faaliyette bulunan Birlik Genel Kurulu üyeleri arasından üç yıl için seçilen bes asıl ve bes yedek üyeden olusur."
"Birlik Denetleme Kurulu, kayıtlı oldugu meslek odasında en az üç yıl kıdemli olup serbest veya bir isyerine baglı olarak bu Kanun hükümlerine göre fiilen mesleki faaliyette bulunan Birlik Genel Kurulu üyeleri arasından üç yıl için seçilen üç asıl ve üç yedek üyeden olusur. Denetleme Kurulu üyelerinden en az birinin yeminli mali müsavir olması zorunludur. Süresi dolan üye yeniden seçilebilir."
Nispi Temsil: Seçimlerde, nispi temsil adı verilen seçim sistemi geçerli olacaktır. Bu sistemde; seçime katılan grupların ve bagımsız adayların adları alt alta ve aldıkları geçerli oy hizalarına yazılır.
Grupların oy sayıları, önce bire, sonra ikiye, sonra üçe… seklinde devam edilmek suretiyle, yedekler dahil o kurulun çıkaracagı üye ve Birlik Genel Kurul temsilcisi sayısına ulasıncaya kadar bölünür. Elde edilen paylar ile bagımsız adayların aldıkları oylar ayrım yapılmaksızın en büyükten en küçüge dogru sıralanır. Kurul asil ve yedek üyelikleri ile Birlik Genel Kurul asil ve yedek temsilcilikleri, gruplara ve bagımsız adaylara rakamların büyüklük sırasına göre tahsis olunur.
- "Mesleki gelistirme egitimi Meslek mensuplarının, mesleki faaliyetlerini fiilen devam ettirmeleri için Birlik ve odalar tarafından düzenlenecek mesleki gelistirme ve egitim seminerlerine katılmaları zorunludur. Meslek içi egitimle ilgili konular, egitim programları ve süreleri ile diger hususlara iliskin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir."
- Bu maddenin yürürlüge girdigi tarihten önce; serbest muhasebeci unvanını almıs olanlar ile serbest muhasebecilik stajına devam edenlerden basarılı olanlar; 6 ayı geçmemek üzere, TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum egitimine katılarak bu egitimi tamamladıkları tarihten itibaren 5 yıl içinde yapılacak özel serbest muhasebeci mali müsavirlik sınavlarına 5 defa girebilirler. Bu sınavlarda basarılı olanlar, SMMM unvanını almaya hak kazanırlar. Mesleki uyum egitiminin konuları ve ücreti ile yapılacak özel sınavın usul ve esasları Maliye Bakanlıgı ile TÜRMOB tarafından müstereken belirlenir.
islemler karsılıgında alacakları ücretler 46. maddeye göre tespit edilmeye devam edilir.
Bu madde uyarınca SMMM unvanını almaya hak kazananların;
a) Yeminli mali müsavirlik sınavına katılabilmeleri için 9. maddede belirtilen sartlara,
b) İlgili kanunları uyarınca bagımsız denetçi unvanıyla denetim yapabilmeleri için söz konusu mevzuatta belirtilen sartlara ilave olarak 5. maddenin (A) fıkrasının (a) bendinde belirtilen egitim sartını tasımaları zorunludur.





